top of page
Green Shovel_edited.jpg

Verðlaunin Græna skóflan voru veitt í fyrsta skipti á Degi Grænni byggðar 2022. Hún er viðurkenning fyrir mannvirki sem byggt hefur verið með framúrskarandi vistvænum og sjálfbærum áherslum. Verðlaunin eiga rætur sínar að rekja til aðgerðar 6.9. í Vegvísi að vistvænni mannvirkjagerð 2030: 

6.9..PNG

Um Verðlaunin

Á síðasta vetri fór fram samkeppni meðal nemenda Listaháskóla Íslands um gerð verðlaunagripsins. Sigur úr bítum í þeirri samkeppni bar Hekla Dís Pálsdóttir og er verðlaunagripurinn útfærður eftir hönnun hennar. Gripurinn er úr íslensku grágrýti. Arngrímur Guðmundsson sá um vinnuteikningar, Steinsmiðjan um að skera grágrýtið og Stálnaust um vatnsskurð.

IMG_0531.jpg
2023

Opið var fyrir tilnefningar mannvirkja til Grænu Skóflunnar frá því í lok apríl til 15. ágúst. Mörg framúrskarandi verkefni voru tilnefnd í ár, og voru mannvirkin fjölbreytt, allt frá stórum stofnunum til tilraunakenndra smáhýsa. Dómnefnd var skipuð stjórn Grænni byggðar, og voru verðlaunin veitt á Degi Grænni byggðar í lok september.

Í niðurstöðu dómnefndar segir um mannvirkið:

Þessi bygging bar af. Allt frá upphafi markaðist hönnun mannvirkisins af sjálfbærni, hvort sem litið er til framkvæmda- eða rekstrartíma. Áhersla var lögð á efnisval, innivist, orkumál og góða umhverfisstjórnun. Lífsferilsgreiningar og líftímakostnaðargreiningar voru notaðar við ákvarðanatöku í hönnun. Dagsbirtugreiningar voru framkvæmdar ásamt hljóðvistagreiningum. Sem dæmi má nefna að hljóðverkfræðingur skoðaði sérstaklega kröfur um hljóðvist fyrir notendur með sérstakar heyrnar- og samskiptaþarfir.
Segja má að einstakur metnaður hafi verið lagður í að tryggja vellíðan vistmanna samhliða því að draga úr neikvæðum umhverfisáhrifum byggingarinnar. 


Það var mikill samrómur innan dómnefndar og ég held að við séum sammála um að hér sé á ferðinni verkefni sem sýnir:


•    Framúrskarandi hönnun 
•    Fer lengra en að uppfylla bara skilyrði
•    Setur ný viðmið fyrir aðbúnað hjúkrunarheimila með vistvænum áherslum
•    Tryggir samfélagslega sjálfbærni

Mannvirkið sem hlaut Grænu skófluna árið 2023 er Móberg - hjúkrunarheimili í Árborg.

Móberg er í eigu Sveitarfélagsins Árborg og Heilbrigðisráðuneytisins, og er rekið af HSU.

Að hönnun og framkvæmd stóðu eftirtaldir aðilar:

Umsjón hönnunar og framkvæmda: FSRE

Arkitektar: Urban arkitektar ehf. og Loop Architects (DK)

Verkfræðihönnun: Verkfræðistofa Reykjavíkur ehf.

Rafkerfahönnun: Liska ehf.

Ljósvistarhönnun: Liska ehf.

Brunahönnun: Mannvit hf.

Landslag: Hornsteinar arkitektar ehf.

Hljóðhönnun: Brekke Strand (NO)

BREEAM: EFLA hf.

Algild hönnun og ráðgjöf: Harpa Cilia Ingólfsdóttir

Aðalverktaki: Eykt ehf.

_DSC2716.jpg
2022

Snemma núna í sumar var opnað fyrir tilnefningar mannvirkja til verðlaunanna. Fjölmargar tilnefningar bárust frá ýmsum aðilum víðs vegar að á landinu og spönnuðu tilnefningarnar mjög vítt svið mannvirkjagerðar, allt frá minni brúarframkvæmdum, einbýlishúsum og viðbyggingum, til umfangsmikilla þjónustustofnanna og fjölbýlishúsa.

Eftir yfirferð dómnefndar, sem að þessu sinni var skipuð stjórn Grænni byggðar, hefur eitt mannvirki verið valið til þess að hreppa verðlaunagripinn. Þótti dómnefndinni þetta tiltekna verkefni skera sig allnokkuð úr á mörgum sviðum.

Í niðurstöðu dómnefndar segir um mannvirkið:

Við undirbúning mannvirkjagerðarinnar hefur verið vandað við setningu markmiða fyrir verkefnið, bæði hvað varðar þá samfélagsstarfsemi sem mannvirkið rúmar og þeirri forskrift sem fylgja skyldi við hönnun þess.
Við úrlausn hönnunar hefur verið stuðst við lífsferilsgreiningu fyrir mannvirkið í heild sem styður við trúverðugleika þess að byggingin sé umhverfisvæn og kemur í veg fyrir grænþvott. Einnig hefur verið gerður samanburður á umhverfisáhrifum byggingarefna og efnisval hönnuða hefur verið byggt á þeim niðurstöðum sem mótar heilstætt og náttúrulegt útlit byggingarinnar.

Byggingin ber með sér að fyrirmæli framkvæmda og markmið verkefnisins hafi skilað sér í úrvinnslu verktaka og að eftirfylgni eigandans með BREEAM vottun á hönnun og framkvæmd muni staðfesta hvernig sjálfbærnimarkmiðum verkefnisins verður náð.

Sú staðreynd að um endurgerð á eldri byggingu er að ræða, þar sem kappkostað hefur verið að nýta sem best það steypta burðarvirki sem fyrir er, tryggir að framkvæmdin verður sporléttari en ella, auk þess að koma í veg fyrir óþarfa framleiðslu og flutning á nýjum byggingarefnum og úrvinnslu úr auðlyndum vegna byggingarinnar. Sem slík er byggingin verðug fyrirmynd fyrir endurbyggingar eldri mannvirkja í framtíðinni.

Mannvirkið sem hlaut Grænu skófluna árið 2022 er leikskólinn Brákarborg í Reykjavík að Kleppsvegi 150-152.

Brákarborg er í eigu Reykjavíkurborgar


Að hönnun og framkvæmd stóðu eftirtaldir aðilar:

Arkís arkitektar ehf.;

Efla hf. hafði umsjón með lífsferilsgreiningum;

→ Arkamon ehf. sá um hönnun burðarvirkis;

Teknik verkfræðistofa ehf. hannaði lagnir;

Liska ehf. hannaði rafkerfi og ljósvist;

Kanon arkitektar ehf. sáu um landslagshönnun;

→ Brunahönnun var í höndum Mannvits hf.;

→ Verktaki var Þarfaþing hf.;

→ BREEAM vottun var undir stjórn Verkís hf.

IMG_0529.jpg
bottom of page